Αιγυπτιακή «σφήνα» στο τουρκολιβυκό μνημόνιο μέσω ΟΗΕ – Πώς το Κάιρο ενισχύει τη θέση της Αθήνας
Άκυρες οι λιβυκές διεκδικήσεις, με την ρηματική διακοίνωση της Αιγύπτου στον ΟΗΕ να θωρακίζει εμμέσως και τα κυριαρχκά δικαιώματα της Ελλάδας.
Η Αίγυπτος απορρίπτει ρητώς τα όρια της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, όπως δηλώθηκαν και αποτυπώνονται σε σχετικούς χάρτες, διότι επικαλύπτουν τη δυτική θαλάσσια οριογραμμή της. Επιπλέον, «καταγγέλλει το προς Ανατολή διεκδικούμενο θαλάσσιο όριο, καθώς τοποθετείται εξ ολοκλήρου εντός αιγυπτιακής θαλάσσιας ζώνης, παραβιάζοντας την κυριαρχία της επί των χωρικών της υδάτων (Αιγιαλίτιδα Ζώνη) και της συνορεύουσας ζώνης της, καθώς και τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της και στην Υφαλοκρηπίδα της».
Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου στα Ηνωμένα Έθνη, με ρηματική διακοίνωση της 8ης Σεπτεμβρίου 2025, απευθύνει έντονη διαμαρτυρία και καταγγελία κατά των ισχυρισμών που περιλαμβάνονται στις ρηματικές διακοινώσεις της Λιβύης (27 Μαΐου και 20 Ιουνίου 2025) σχετικά με τα εξωτερικά όρια της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, αλλά και με περιοχές έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στη Μεσόγειο.
Η ρηματική διακοίνωση από την Αίγυπτο είναι με έμμεσο τρόπο υποστηρικτική και για τις ελληνικές εθνικές θέσεις, καθώς με τον τρόπο που διατυπώνεται ενισχύσει τη διεθνή νομιμότητα των ελληνικών ενεργειών στην περιοχή και ενισχύσουν την πολιτική της Αθήνας να θέσει αδιαπέραστο νομικό τείχος στις λιβυκές διεκδικήσεις που πηγάζουν από το άκυρο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Δεν συμβαδίζουν με το Δίκαιο της Θάλασσας
Η ρηματική διακοίνωση υπογραμμίζει ότι οι λιβυκές θέσεις «είναι ασύμβατες με την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και παραβιάζουν τις προβλέψεις του Διεθνούς Δικαίου και της σχετικής διεθνούς πρακτικής». Υπενθυμίζει τις σχετικές αιγυπτιακές ανακοινώσεις και νομοθετικές πράξεις, ιδίως το Προεδρικό Διάταγμα 595/2022 για την οριοθέτηση των δυτικών θαλασσίων ορίων, καθώς και προηγούμενες ρηματικές διακοινώσεις (2019, 2023 και 2024).
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη λιβυκή διαμαρτυρία κατά του διεθνούς διαγωνισμού της Ελλάδας για έρευνες νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης. Η Αίγυπτος «απορρίπτει και αρνείται να αναγνωρίσει κάθε διεκδίκηση επί της ΑΟΖ και της Υφαλοκρηπίδας της, τονίζοντας ότι τέτοιες διεκδικήσεις δεν λαμβάνουν υπόψιν τα εγγενή και αναφαίρετα κυριαρχικά της δικαιώματα» στις θαλάσσιες περιοχές που εκτείνονται από τις γραμμές βάσης της στη Μεσόγειο.
Απορρίπτει το μνημόνιο Λιβύης-Τουρκίας για έρευνες υδρογονανθράκων
Παράλληλα, η Αίγυπτος απορρίπτει το μνημόνιο συνεργασίας που υπεγράφη στις 25 Ιουνίου 2025 μεταξύ της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου της Λιβύης (Libyan National Oil Corporation) και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου (Turkish Petroleum Corporation), το οποίο προβλέπει γεωλογικές και γεωφυσικές μελέτες και σεισμικές έρευνες σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές. Όπως τονίζεται, η λεγόμενη «Περιοχή 4» επικαλύπτεται με τα αιγυπτιακά όρια, και επομένως η Αίγυπτος απορρίπτει τόσο το ίδιο όσο και οποιαδήποτε μέτρα, κινήσεις ή έννομες συνέπειες που απορρέουν από αυτό. Απορρίπτει επίσης οποιαδήποτε ενέργεια ή δραστηριότητα εντός των θαλάσσιων ορίων της, βάσει του μνημονίου αυτού. Αντιστοίχως, επαναλαμβάνει ότι δεν αναγνωρίζει τα τουρκολιβυκά μνημόνια του 2019 και του 2022, χαρακτηρίζοντάς τα ως «άκυρα και στερούμενα νομικής ισχύος».
Κλείνοντας, η Αίγυπτος διακηρύσσει την προθυμία και τη δέσμευσή της να συνεργαστεί και να διαπραγματευθεί καλόπιστα με τα γειτονικά κράτη για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Πώς η ρηματική διακοίνωση ενισχύει τη θέση της Ελλάδας
Η ρηματική διακοίνωση της Αιγύπτου στον ΟΗΕ περιέχει άμεση και σαφή στήριξη στις θέσεις της Ελλάδας όσον αφορά τις θαλάσσιες ζώνες της. Η Αίγυπτος απορρίπτει και αρνείται να αναγνωρίσει κάθε λιβυκή διεκδίκηση επί της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας της, τονίζοντας ότι τέτοιες διεκδικήσεις δεν λαμβάνουν υπόψιν τα εγγενή και αναφαίρετα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Η ρηματική διακοίνωση της Αιγύπτου, απαντώντας στις λιβυκές διακοινώσεις, παίρνει σαφή θέση υπέρ των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, ιδίως όσον αφορά τον διεθνή διαγωνισμό της Ελλάδας για έρευνες υδρογονανθράκων.
Η Αίγυπτος απορρίπτει ρητά τη λιβυκή διαμαρτυρία κατά του διεθνούς διαγωνισμού που έχει προκηρύξει η Ελλάδα για έρευνες νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης.
Με την απόρριψη αυτή, η Αίγυπτος ουσιαστικά δηλώνει ότι οι λιβυκές διεκδικήσεις στις περιοχές αυτές (που επικαλύπτουν τις ελληνικές) είναι αβάσιμες, καθώς δεν λαμβάνουν υπόψη τα «εγγενή και αναφαίρετα κυριαρχικά δικαιώματα» της Ελλάδας.
Στα χνάρια της οριοθέτησης του 2020
Η θέση αυτή ενισχύει έμμεσα την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ του 2020, καθώς και το δικαίωμα των ελληνικών νησιών (Πελοπόννησος, Κρήτη) σε θαλάσσιες ζώνες, αφήνοντας εκτός συζήτησης το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο είναι η ρίζα των λιβυκών διεκδικήσεων και το οποίο η Αίγυπτος χαρακτηρίζει ως «άκυρο και στερούμενο νομικής ισχύος».
